جامعة المصطفی العالمیة قرآن و علم 2008-6016 14 26 2020 08 22 THE NATURE OF THE METHODOLOGY OF PSYCHOLOGICAL KNOWLEDGE IN THE QUR'AN چیستی و روش‌شناسی دانش روان‌شناسی در قرآن 65 94 4599 10.22034/qve.2020.4599 FA جواد مصلحی دانش‌آموخته حوزه علمیه قم و دانشجوی دکتری قرآن و روانشناسی/ مجتمع قرآن و حدیث، جامعه‌المصطفی (ص) محمد کاویانی آرانی دانشیار روانشناسی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه Journal Article 2020 09 12 Psychology as a scientific branch or a field of study that deals with the scientific study of human behavior and mental processes has been and still is in the focus of Muslim thinkers. If Islamic science wants to be presented as a new science as a rival to contemporary humanities, it is necessary to discuss it from an Islamic perspective. This research has been done with the aim of examining and explaining the nature of Islamic psychology and presenting research methods in it. To answer the questions follow: What is the difference between Islamic and Quran-based psychology and current psychology; and what are the differences between their principles, goals, themes and issues? The method of this research is analytical-inferential method and the method of collecting information has been library. Given that Islamic psychology is an example of a religious science, of course, whatever is said about religious science is also said about Islamic psychology. Therefore, Islamic psychology will not be a purely empirical science and, as a comprehensive branch of knowledge, will be part of the epistemological geometry of Islam. As a result, in discussing their methodology, the general empirical method is generalized, as well as using methods such as internal and external experience, field and historical navigation, rational reasoning, narrative devotion to what is a reasonable source, content analysis of religious texts, and so on. In Qur'anic discussions, it will also benefit from methods such as interrogation, recruitment, scientific theories, and interdisciplinary studies. روان‌شناسی به‌عنوان یک رشته علمی یا عرصه‌ای مطالعاتی که به بررسی علمی رفتار و فرآیندهای ذهنی انسان می‌پردازد، در کانون توجه اندیشمندان مسلمان بوده و است. اگر علم اسلامی بخواهد به‌عنوان یک علم نوین، هماورد علوم انسانی معاصر مطرح گردد، لازم است آن را از منظری اسلامی مورد بحث قرار دهد. این پژوهش با هدف بررسی و تبیین چیستی و ماهیت روان‌شناسی اسلامی و ارائه روش‌های تحقیق در آن انجام شده است. برای پاسخ‌گویی به این پرسش که تفاوت روان‌شناسی اسلامی و قرآن‌بنیان با روان‌شناسی رایج چیست؛ و مبانی،‌ اهداف، موضوع و مسائل آنها چه تفاوت‌هایی با یکدیگر دارند. روش این پژوهش روش تحلیلی ـ استنتاجی است و شیوه گردآوری اطلاعات به‌صورت کتابخانه‌ای بوده است. با توجه به این‌که روان‌شناسی اسلامی مصداقی از علوم دینی است، طبعاً هر آنچه درباره علم دینی گفته شود، در خصوص روان‌شناسی اسلامی نیز گفته می‌شود؛ بنابراین روان‌شناسی اسلامی، علمی تجربیِ صرف نخواهد بود و به‌عنوان یک شاخه معرفتی جامع، بخشی از هندسه معرفتی اسلام خواهد بود. درنتیجه در بحث روش‌شناسی آن‌هم از روش تجربی صرف تعمیم پیدا می‌کند و از روش‌هایی مانند تجربه درونی و بیرونی، پیمایش میدانی و تاریخی، استدلال عقلی، تعبد نقلی نسبت به آنچه منبع معقول دارد، تحلیل محتوای متون دینی و... استفاده می‌کند. در مباحث قرآنی نیز از روش‌هایی مانند استنطاق، استخدام، نظریه‌پردازی‌های علمی و مطالعات میان‌رشته‌ای سود خواهد جست. http://qve.journals.miu.ac.ir/article_4599_85f7451aaca6337cd40d3d0c3933401e.pdf