جامعة المصطفی العالمیة قرآن و علم 2008-6016 2 3 2009 02 19 اقتراح مفهوم شناسی و روش‌شناسی تفسیر تربیتی قرآن 9 22 796 FA علیرضا اعرافی علی همت بناری محمد علی رضایی اصفهانی Journal Article 1970 01 01 این مقاله حاصل نشست تخصصی «مفهوم‌شناسی و روش‌شناسی تفسیر تربیتی» است. دانشمندان حاضر در نشست علمی بر این نکته تأکید کردند که تفسیر تربیتی به طیف وسیعی از برداشت‌های تربیتی از قرآن (شامل: آموزه‌های تربیتی آیات، استنباط نظام تربیتی از قرآن و کارکردهای تربیتی قرآن) گفته می‌شود. در گونه‌های تفسیر تربیتی به استخدام علوم تربیتی در فهم آیات قرآن و نظریه‌پردازی تربیتی بر اساس آیات و تطبیق یافته‌های علوم تربیتی بر قرآن اشاره شد و در مورد اخیر خطر تحمیل و تفسیر به رأی یادآوری گردید. سپس تفسیر تربیتی با دو اسلوب ترتیبی (ترتیب نزول و ترتیب مصحف) و موضوعی با چهار شیوه درون قرآنی و برون قرآنی (پیشنهادی شهید صدر) و میان رشته‌ای و تطبیقی، پیشنهاد شد.

http://qve.journals.miu.ac.ir/article_796_c6b7e366332e41c244d2a5f415dbf2e1.pdf

جامعة المصطفی العالمیة قرآن و علم 2008-6016 2 3 2009 02 19 قلمرو تفسیر تربیتی 23 34 797 FA غلام حسین ناطقی Journal Article 1970 01 01 قرآن کریم دریای بی پایانی است که اندیشمندان از زاویه‌های گوناگون به آن نگریسته و به تفسیر و تحلیل آیات آن پرداخته‌اند و بدون اغراق می‌توان ادعا کرد هیچ کتابی مانند قرآن مورد تحلیل و تفسیر اندیشمندان قرار نگرفته است. به رغم این توجه گسترده، متأسفانه هدف اصلی قرآن که هدایت و تربیت انسان‌هاست، مورد غفلت قرارگرفته است و تا کنون از این زاویه به آن نگریسته نشده است. به همین دلیل تاکنون کسی در باب قلمرو تفسیر تربیتی اظهار نظر نکرده است. نوشته‌ حاضر تلاش می‌کند قلمرو تفسیر تربیتی را تحلیل و کنکاش کند. نویسنده پس از طرح دو دیدگاه در این باره، به بررسی آنها می پردازد و به این نتیجه می‌رسد که تمام آیات قرآن قابل تفسیر تربیتی است و برای اثبات این مدعا سه دلیل و تقریب ارائه می‌دهد.

http://qve.journals.miu.ac.ir/article_797_d820c1ba603bef71dcf8a8f5b57e799c.pdf

جامعة المصطفی العالمیة قرآن و علم 2008-6016 2 3 2009 02 19 روش شناسی تفسیر تربیتی قرآن 35 50 798 FA محمد احسانی علی همت بناری Journal Article 1970 01 01 قرآن کریم مهم‌ترین منبع و ابزار تعلیم و تربیت اسلامی است، و از آغاز نزول بر پیامبر اکرم تا کنون نقش تربیتی خود را به خوبی ایفا و در طول تاریخ قلب انسان‌های آماده را نورانی و آن‌ها را به کمال روحی و معنوی هدایت کرده است. از این رو قرآن کریم پیوند عمیقی با تعلیم و تربیت دارد و باید با دید تربیتی آیات آن را مطالعه و تفسیری با همین رویکرد ارائه کرد. این مقاله تلاشی است برای تبیین روش تفسیر تربیتی قرآن کریم. از این رو برخی از روش‌های مؤثر در حوزه تفسیر را با نگرش تربیتی را ارائه داده است. روش ترتیبی و موضوعی به شیوه مشهور و شیوه شهید صدر، روش تطبیقی و تلفیقی و نیز مراحل و ضوابط تدوین تفسیر تربیتی از جمله مطالب این مقاله است.

http://qve.journals.miu.ac.ir/article_798_315660c0e82fcc877d7affe95761b417.pdf

جامعة المصطفی العالمیة قرآن و علم 2008-6016 2 3 2009 02 19 آسیب‌شناسی تفسیر و تفاسیر تربیتی قرآن 51 66 799 FA احمد ذبیح افشاگر Journal Article 1970 01 01 نویسنده ابتدا دیدگاه‌ها دربارة جامعیت قرآن (رابطه قرآن با علم) را به اجمال بررسی می‌کند و نظر «هدف هدایتگری قرآن» را می‌پذیرد، سپس به پیشینه تفاسیر علمی و معرفی و نقد مختصر التفسیر التربوی «انوار الباز» و تفسیر تربیتی «حسن میرزاخانی» می‌پردازد و در بحث آسیب‌های تفسیر تربیتی قرآن چهار مورد (1- آسیب‌های مفسر تربیتی 2- آسیب شناسی مبانی تفسیر تربیتی 3- آسیب‌های روش شناختی تفسیر تربیتی 4- آسیب‌های منابع تفسیر تربیتی) را بررسی می‌کند.

http://qve.journals.miu.ac.ir/article_799_2e85125027d324107152b3963ba63f21.pdf

جامعة المصطفی العالمیة قرآن و علم 2008-6016 2 3 2009 02 19 نقش ترتیب نزول در تفسیر تربیتی قرآن 67 76 800 FA عبدالکریم بهجت‌پور Journal Article 1970 01 01 هدف اساسی قرآن سیر دادن انسان‌ از ظلمت‌های جهل و نقص به سوی کمال علم و نور است و این یک عمل تربیتی است. که قرآن به تدریج انجام داده است. قرآن طی بیست و سه سال به پیامبر نازل شد، ولی مصحف موجود بر اساس ترتیب نزول سامان نیافته است، پس برای کشف روش تربیتی قرآن و نظام تربیتی قرآن و اسلام، لازم است نزول تدریجی قرآن بر اساس نقل‌های تاریخی مورد کاوش دقیق قرار گیرد تا نظام تربیتی قرآن کشف و بر مصادیق جدید در دوران بعدی تطبیق شود.

http://qve.journals.miu.ac.ir/article_800_f4d1de38b7947b5ca14836fd40ddc03d.pdf

جامعة المصطفی العالمیة قرآن و علم 2008-6016 2 3 2009 02 19 تفسیر تربیتی سوره حمد 77 102 801 FA Journal Article 1970 01 01 نویسنده در این مقاله بعد از ذکر مقدمه‌ای در مورد اهمیت تفسیر تربیتی و تاریخچه آن، به مبانی، روش‌ها و قواعد تفسیر تربیتی اشاره می‌نماید، سپس شیوه‌نامه نگارش تفسیر تربیتی قرآن را ارائه می‌کند، آنگاه برای نمونه تفسیر تربیتی سوره حمد را در سه بخش بیان می‌نماید؛ در بخش نخست سیمای کلی سوره حمد (نام‌‌ها، فضایل و اهداف کلی آن)، در بخش دوم نکات تفسیری عمومی سوره و در بخش سوم مطالب تربیتی آن را بیان می‌کند که شامل نه روش تربیتی (القاء غیر مستقیم، الگودهی، تشویق، هشدار، جمع آوری، مقایسه، ‌استدلال، رحمت گرایی و ارتباط مستقیم بین مربی و متربی)، هشت بعد تربیتی موجود در سوره حمد (اخلاقی و معنوی ـ اعتقادی ـ عبادی ـ اجتماعی ـ سیاسی ـ عقلی ـ عاطفی ـ اقتصادی) و در پایان پیام‌ها و آموزه‌های ویژه سوره حمد را به ترتیب آیات بیان می‌کند.

http://qve.journals.miu.ac.ir/article_801_bcbbbf803b557cc490760e734c1a42ef.pdf

جامعة المصطفی العالمیة قرآن و علم 2008-6016 2 3 2009 02 19 مبانی التفسیر التربوی 103 124 802 FA هاشم ابوخمسین السید رضا مؤدَّب Journal Article 1970 01 01 تحاول المقالة أن تکوّن نواة لمشروع التفسیر التربوی للقرآن الکریم، ولمَّا کان ذلک یحتاج الى مقدمات أساسیة ومبنائیة حیث لا یمکن الشروع فی تدوین أی نوع من التفاسیر إلا بعد تعیین المبانی التی یعتمد علیها. فبدأنا بتعریف المبانی لغة وعلیها ما نختاره من الاصطلاح، ثمّ ذکرنا أنواع المبانی الثلاث، ثمّ حاولنا استخراج تعریف للتفسیر التربوی من خلال التمعن فی عناصره، وبعد ذلک حاولنا جمع المبانی العامَّة للتفسیر إلى جانب مبانی التربیة الإسلامیة فی القرآن وطرحنا الصور الممکنة لاستخراج المبانی الخاصة للتفسیر التربوی ثم ذکرنا ما تیسر منها مع شواهدها القرآنیة.

http://qve.journals.miu.ac.ir/article_802_b431ce3ec99eb7409b10ae152c85f448.pdf

جامعة المصطفی العالمیة قرآن و علم 2008-6016 2 3 2009 02 19 قواعد التفسیر التربوی للقرآن الکریم 125 148 803 FA محمد فاکر میبدی أحمد الأزرقی Journal Article 1970 01 01 وثمة قضایا کلیة یمکن استعمالها فی عملیة استکشاف معانی القرآن الکریم، وهی تمثل قواعد التفسیر. تتکفل هذه المقالة ببیان تعریف قواعد التفسیر التربوی، وفرق هذه القواعد عن قواعد التفسیر الخاصة، وکذلک فرقها عن أصول وقواعد علم التربیة. وقد ذکر الباحث نماذج من قواعد التفسیر التی یمکن أن تصلح کقواعد للتفسیر التربوی، مثل قاعده بطن القرآن، قاعده الجری والانطباق و ...

http://qve.journals.miu.ac.ir/article_803_468afdb7d3e920d53d46a5811f8b806b.pdf

جامعة المصطفی العالمیة قرآن و علم 2008-6016 2 3 2009 02 19 خصائص المنهج التربوی فی القرآن وطرقه 149 165 804 FA السید نذیر یحیی الحسنی Journal Article 1970 01 01 بحث التربیة من البحوث المهمة التی لها تأثیر کبیر على الإنسان والأسرة والمجتمع فی وقت واحد؛ ولهذا تسابقت الفلسفات البشریة المتعددة إلى طرح نظریاتها التربویة سواء کانت رأسمالیة أو مارکسیة أو براجماتیة أو مثالیة أو وجودیة. امّا الاسلام فهو الدین القیم على کل التوجهات البشریة الأخرى و حاولنا فی هذه المقالة استجلاء خصائص المنهج القرانی للتربیة وطرقه من خلال عرض الایات القرانیة وتحلیلها. من جملة خصائص المنهج التربوی فی القرآن؛ الهیة المصدر والمصیر، عالمیة المنهج، الشمولیة لکل زمان، الثبات، التعادلیة والتوازن. استقرأنا فی هذا المنهج طرق وأسالیب التربیة القرآنیة، ومن أهمها طریقة القدوة، وطریقة الوعظ وطریقة القصة، وطریقة الاشباه والنظائر، وغیر ذلک من الطرق التی ذکرها القرآن وعمل بها، وذکرنا اسالیب العمل فیها وکیفیة ذلک.

http://qve.journals.miu.ac.ir/article_804_0c27de315f1cf3daa2dea4ba36b2203b.pdf