چیستی روان‌شناسی اجتماعی قرآن بنیان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشیار روانشناسی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه

چکیده

در اسلامی سازی علوم انسانی، رویکردهای مختلفی وجود دارد. یک رویکرد این است که برای اسلامی شدن این علوم، باید مسئله گزینی از جامعه خودی و حل مسئله با رویکرد اسلامی را به‌عنوان دو راهبرد کلان تلقی کنیم تا از این رهگذر، به‌تدریج طی تلاش‌های مختلف، این علوم رنگ و بوی اسلامی بگیرند. هدف این پژوهش، عبارت است از «ارائه تصویری کلی از روان‌شناسی اجتماعی قرآن‌بنیان»، به‌گونه‌ای که ناظر به مسائل جامعه خودی باشد؛ پرسش این پژوهش این است که «ویژگی‌های روان‌شناسی اجتماعی، به‌عنوان زیرمجموعه روان‌شناسی قرآن‌بنیان، چیست؟» روش این پژوهش، کتابخانه‌ای و بررسی تطبیقی بین ارکان «روان‌شناسی اجتماعی معاصر» و «روان‌شناسی اجتماعی قرآن‌بنیان» است؛ ارکان شامل موضوع، اهداف، مبانی، پیش‌فرض‌ها، مسائل، روش‌ها، مفاهیم اساسی و کاربردهای روان‌شناسی اجتماعی است؛ دستاوردهای پژوهش عبارت‌اند از این‌که روان‌شناسی اجتماعی قرآن‌بنیان: 1. یک سیستم فرعی از «مکتب روان‌شناسی قرآن‌بنیان» است؛
2. تعریف متفاوتی ندارد، ولی باید در بافت فرهنگیِ جامعه قرآنی اجرا و عملیاتی شود؛ 3. هدف کاربردی‌اش، عبارت است از ایفای نقش در جامعه‌سازی اسلامی؛ البته روان‌شناسی اسلامی، به تنهائی نمی‌تواند جامعه اسلامی بسازد، بلکه باید در حدّ خودش، تأثیرگذار باشد و ایفای نقش کند؛
4. علاوه بر روش‌های جاری، از روش‌های ویژه‌ای نیز استفاده می‌کند؛ 5. موضوعات و مسائلش گسترده‌تر است؛ 6. اولویت‌های آموزشی و پژوهشیِ مورد نظر، پیشنهاد شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

THE NATURE OF THE SOCIAL PSYCHOLOGY OF THE QUR'AN

نویسنده [English]

  • Mohammad Kavyani Arani
Associate Professor of Psychology, Seminary and University Research Institute
چکیده [English]

There are different approaches to the Islamization of the humanities. One approach is that in order for these sciences to become Islamic, we must consider problem-selecting from our own society and problem-solving with an Islamic approach as two macro strategies so that, through various efforts, these sciences gradually take on an Islamic color and character. The purpose of this study is to "provide an overview of the Qur'an-based social psychology" in a way that addresses the issues of their own society. The question of this research is "What are the characteristics of social psychology as a subyet of Quran-based psychology?" The method of this research is a library and a comparative study between the pillars of "contemporary social psychology" and "Quran-based social psychology"; Pillars include the subject, goals, principles, assumptions, problems, methods, basic concepts and applications of social psychology. The achievements of the research are that the Quran-based social psychology is: 1. a sub-system of the "School of Quran-based psychology"; 2. It does not have a different definition, but it must be implemented and operationalized in the cultural context of the Qur'anic community; 3. Its practical purpose is to play a role in Islamic socialization; of course, Islamic psychology alone cannot build an Islamic society, but must be as influential and play a role as it is; 4. In addition to current methods, it also uses special methods; 5. Its topics and issues are broader; 6. The desired educational and research priorities have been suggested.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Quran-Based Psychology
  • Quran-Based Humanities
  • Quran-Based Social Psychology
  • Reverse Engineering
  • Comprehensive Conceptual Islamic System
  • Islamic Community Building