راهکارهای علمی بازگشت به قرآن با تأکید بر راهکارهای تفسیری از دیدگاه مقام معظم رهبری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد علوم قرآن دانشگاه ایلام

2 استادیار دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم

3 دانش‌آموخته دکتری تفسیر تطبیقی جامعة المصطفی ص العالمیة

چکیده

بازگشت به قرآن یکی از نظریه‌های اجتماعی اندیشمندان اسلامی است که در دو سده اخیر برای رهایی از انحطاط و عقب‌ماندگی جوامع اسلامی مطرح‌شده است. برای ایجاد چنین جنبش و حرکتی در سطح جامعه اسلامی، نیازمند راهکارهایی هستیم که بتوانیم با کاربست آن به معنای حقیقی به قرآن بازگردیم. رهبر معظم انقلاب در دوران معاصر به‌عنوان یکی از سردمداران این جنبش و حرکت بیدارگرانه، راهکارهایی را از جنبه علمی برای بازگشت به قرآن توصیه کرده‌اند که توجه به چنین راهکارهایی در توسعه فرهنگ قرآنی مؤثر بوده و باعث بازگشت به قرآن در سطح جامعه خواهد بود. روش تحقیق در این مقاله به‌صورت توصیفی ـ تحلیلی و با رویکرد تاریخی با استفاده از اسناد کتاب‌خانه‌ای است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد: راهکارهای مقام معظم رهبری (دامت‌برکاته) برای این منظور عبارت‌اند از: ارائه تفسیر صحیح و همه‌فهم از قرآن، ایجاد رشته‌هایی جهت ورود به عرصه تفسیر اجتماعی قرآن، اسلامی سازی علوم انسانی بر اساس مبانی قرآنی، ایجاد بسترهای لازم جهت نظریه‌پردازی قرآنی در علوم انسانی و ایجاد آموزش‌وپرورش قرآنی

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Scientific Solutions to Return to the Quran with an Emphasis on Interpretation Solutions from the Perspective of the Supreme Leader

نویسندگان [English]

  • Morteza Khalilizadeh 1
  • Ali Asghar SHOAEY 2
  • aliakbar farahi bakhshayesh 3
1
2 Faculty member of the Holy Quran University
3 PhD student of Al-Mustafa and Hadith Al-Mustafa Higher Education Complex
چکیده [English]

Returning to the Quran is one of the social theories of Islamic thinkers that has been proposed in the last two centuries to get rid of the decline and backwardness of Islamic societies. To create such a movement at the level of Islamic society, we need solutions that can be used to return to the Quran in its true sense. The supreme leader of the Islamic revolution in the contemporary era, as one of the leaders of this awakening movement, has recommended scientific solutions to return to the Quran, and paying attention to such solutions will be effective in the development of the Quranic culture and will lead to a return to the Quran at the community level. The Research method in this article is descriptive-analytical and with a historical approach using library documents. The results of the Research indicate: that the solutions of the Supreme Leader for this purpose are: providing a correct and comprehensive interpretation of the Quran, creating disciplines to enter the field of social interpretation of the Quran, Islamizing humanities based on Quranic principles, creating the necessary platforms for theorizing Quranic in humanities and creating Quranic education

کلیدواژه‌ها [English]

  • Quran
  • Science
  • Interpretation
  • Return to Quran
  • Solution
  • Position of Supreme Leader
  1. قرآن کریم، ترجمه: محمدعلی رضایی اصفهانی و جمعی از اساتید جامعة المصطفی، انتشارات المصطفی، قم: چاپ دوم، 1388.
  2. ایازی، سید محمدعلی، المفسرون حیاتهم و منهجهم، وزارت ارشاد، تهران: 1414 ق.
  3. بریجانیان، ماری، فرهنگ اصطلاحات فلسفه و علوم اجتماعی، ویراستار: بهاء‌الدین خرمشاهی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران: 1373.
  4. بسته‌کار، محمد، مناره‌ای در کویر، مجموعه مقالات آیت‌الله طالقانی، قلم، تهران: چاپ دوم، 1378 هـ. ش.
  5. خامنه‌ای، سید علی، بیان قرآن (تفسیر سوره برائت)، انتشارات انقلاب اسلامی، تهران: 1396.
  6. خسروپناه عبدالحسین و جمعی از پژوهشگران، منظومه فکری حضرت آیت‌الله ‌العظمی خامنه‌ای، سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، تهران: چاپ سوم، 1396.
  7. دهخدا، علی‌اکبر، لغت‌نامه دهخدا، دانشگاه تهران، تهران: دوم، 1377 ش.
  8. ذهبی، محمدحسین، التفسیر و المفسرون، دار الکتب الحدیثة، بیروت: الطبعة الثانیة، ۱۳۹۶ ق.
  9. رضایی اصفهانی، محمدعلی، «نظریه ابتناء علوم انسانى بر قرآن»‏، کنگره بین‌المللی قرآن و علوم انسانی، جامعة المصطفى العالمیة، قم: 1396.
  10. ــــــ، روش‌ها و گرایش‌های تفسیری قرآن (منطق تفسیر قرآن)، انتشارات مرکز جهانی علوم اسلامی، قم: ۱۳۸۲.
  11. زرقانى، عبدالعظیم، مناهل العرفان فى علوم القرآن، دار الکتب العلمیة، بیروت: 1988 م.
  12. زرکشى، بدر الدین، البرهان فى علوم القرآن، دار المعرفة، بیروت: 1408 ق.
  13. سید قطب، معالم فی الطریق، دار الشروق، بیروت: 1415 ق.
  14. سیوطی، جلال الدین، الاتقان فی علوم القرآن، دار الکتاب العربی، بیروت: چاپ دوم، 1421 ق.
  15. کریمی، مصطفی، «فرایند نظریه‌پردازی قرآنی در حوزه تفسیر موضوعی»، دوفصلنامه علمی مطالعات قرآن و حدیث، سال سیزدهم، شماره اول (پیاپی 25)، پاییز و زمستان 1398.
  16. کلانتری، عبدالحسین؛ خاکی، حسن ناصر؛ نجم، نجمه، «نظام معنایی گفتمانِ «اسلامی سازی علم»، دوفصلنامه الگوی پیشرفت اسلامی و ایرانی، سال دوم، شماره 4، پاییز و زمستان ۱۳۹۲.
  17. گلشنى، مهدى، از علم سکولار تا علم دینى، پژوهشگاه علوم انسانى و مطالعات فرهنگى، تهران: 1377.
  18. ناصح، علی احمد، اعرابی، غلامحسین، وفا، نصرالله، بررسی و نقد دیدگاه‌های قرآنی و حدیثی قرآنیّون اهل سنّت، پژوهشنامه معارف قرآنی، سال ۵، شماره ۱۶، بهار ۱۳۹۳)
  19. معرفت، محمدهادی، تفسیر و مفسران، ترجمه: خیاط و نصیری، موسسه فرهنگی التمهید، قم: 1379 ش.
  20. بخش بیانات پایگاه اینترنتی مقام معظم رهبری حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای، به آدرس http://www.khamenei.ir
  21. Kerlinger, F. N. P 9, Foundations of behaveral Resaerch, 2 nd ed., New York, (1986).
دوره 16، شماره 30 - شماره پیاپی 30
دوفصلنامه علمی قرآن و علم سال `شانزدهم، شماره 30، بهار و تابستان 1401ش
شهریور 1401
صفحه 239-260
  • تاریخ دریافت: 16 فروردین 1401
  • تاریخ بازنگری: 02 اردیبهشت 1401
  • تاریخ پذیرش: 09 تیر 1401