نقد شبهات دکتر سها علیه قصاص

نوع مقاله : مقاله علمی ترویجی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تفسیر تطبیقی جامعة المصطفی العالمیه

2 استاد یار دانشگاه جامعة المصطفی العالمیه، قم، ایران

3 دانشیار گروه فقه و حقوق اسلامی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی

چکیده

قصاص به خاطر ارتباط آن به حیات انسان و اهمیت و حساسیت آن نیاز جدی به تبیین ابعاد مختلف دارد.
پاسخ به شبهات قصاص به‌عنوان یکی از ابعاد قصاص نیاز دائم به بررسی دارد، به‌ویژه در دوره معاصر که مخالفان اسلام همچون دکترسها در رابطه با آن کتابی مستقل و حجیم «نقد قرآن» تألیف کرده‌اند. مقاله حاضر وظیفه نقد و بررسی شبهات قصاص از کتاب مذکور را برعهده دارد. در بررسی مطالب روش توصیفی ـ تحلیلی و انتقادی و در جمع‌آوری مطالب از روش کتابخانه بهره برده شده است. برخی از شبهات قصاص که در عنوان کلی عدم تناسب بین جرم و مجازات و وجود تبعیض‌ها قرار دارند، پرداخته است. پس از بررسی به این نتیجه رسیده می‌رسیم که شبهات مذکور وارد نیستند؛ زیرا هرکدام از احکام قصاص که به‌عنوان نمونه شبهه عدم تناسب بین جرم و مجازات ذکر شدند، همچون قصاص عضو، قصاص جمعیت در برابر یک نفر، قصاص قاتل اکراه‌شده، دارای توجیه عقلانی مبنی بر رعایت عدالت و تناسب هستند. همچنین تفاوت‌های موجود در قصاص مرد و زن، مسلمان و کافر نیز بر اساس تفاوت‌های ذاتی میان افراد قابل توجیه هستند، بدون اینکه مصداق تبعیض‌های ناروا باشد

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Criticism of Dr. Soha’s Suspicions against Retaliation-Punishment

نویسندگان [English]

  • syed Easar Hussain shah 1
  • Taher Gharbavi, 2
  • Ahmad Moradkhani 3
1 ph.d of comparative interpretation from Almustafa International Uneveristy
2 Assistant Professor, Al- Mustafa International University, Qom, Iran.
3
چکیده [English]

Due to its relation to human life and its importance and sensitivity, retaliation-punishment needs to be explained in its different dimensions. The answer to the doubts of retaliation-punishment as one of the dimensions of retaliation-punishment needs constant investigation, especially in the contemporary period when the opponents of Islam, such as Dr. Soha, have written an independent and voluminous book “Criticism of the Quran” concerning it. This article undertakes to criticize and investigate the suspicions of retaliation-punishment from the mentioned book. Descriptive-analytical and critical methods have been used in reviewing the materials and the library method has been used in collecting the materials. Some of the suspicions of retaliation-punishment, which are under the general title of disproportion between crime and punishment, and the existence of discrimination, have been addressed. After the investigation, we conclude that the mentioned doubts are not included; because each of the retaliation-punishment rulings that were mentioned as examples of the suspicion of disproportion between the crime and the punishment, such as the retaliation-punishment of an organ, the retaliation-punishment of a crowd against a person, the retaliation-punishment of a reluctant murderer, have a rational justification based on the observance of justice and proportionality. Also, the differences in retaliation punishment between men and women, Muslims and infidels can be justified based on the inherent differences between people, without being an example of unjust discrimination

کلیدواژه‌ها [English]

  • Holy Quran
  • Retaliation-punishment
  • Dr. Soha
  • Criticism of Suspicions
  • Criminal Rules and Orders
  1. آقابابایی، حسین، «قتل نفس به اعتقاد مهدور الدم بودن مقتول»، فقه اهل بیت، 22، تابستان 1379 ش.
  2. آلوسی، محمود بن عبدالله، روح المعانی فی تفسیرالقرآن العظیم والسبع المثانی، تحقیق: عبدالباری عطیه، علی، دارالکتب العلمیه، بیروت: 1415.
  3. ابراهیم‌پور‌لیالستانی، حسین، «مبانی مجازات»، نشریه معرفت، ش 125، اردیبهشت 1387 ش.
  4. ابن‌عاشور، محمد طاهر، تفسیرالتحریر و التنویرالمشهور تفسیرابن عاشور، مؤسسه التاریخ العربی، بیروت: 1420 ق.
  5. احسانی، محمدیاسین، تفاوت دیه زن و مرد از دیدگاه مذاهب اسلامی، مرکز بین المللی ترجمه و نشر المصطفیa، قم: 1390 ش.
  6. باقرزاده، محمدرضا، «نگاهی مقایسه‌ای به جهان شمولی حقوق بشر در اسلام»، معرفت، 82، مهر 1383 ش.
  7. برجی، یعقوبعلی، ترور و دفاع مشروع، رمزم هدایت، قم: 1386 ش.
  8. تقی‌زاده‌اکبری، علی، قوانین و مقررات جنگ و صلح در اسلام، زمزم هدایت، قم: 1386 ش.
  9. جصاص، احمد بن علی، احکام القرآن، دارإحیاء التراث العربی، بیروت: 1405 ق.
  10. جمعی از نویسندگان، گفتگوی اسلام و جهان معاصر، مرکز بین المللی ترجمه و نشر المصطفی، قم: 1394 ش.
  11. جمعی از نویسندگان، شخصیت و حقوق زن در اسلام، انتشارات مرکز جهانی علوم الاسلامی، قم: 1382 ش.
  12. جواهری نجفی، محمد حسن، جواهر الکلام، المکتبه الاسلامیه، تهران: ششم، 1404 ق.
  13. جوادی‌آملی، عبداللّه، زن در آئینه جلال و جمال، مرکز نشر اسراء، قم: هجدهم، بهار 1387 ش.
  14. حداد عادل، غلامعلی، دانشنامه جهان اسلام، بنیاد دائره المعارف اسلامی، تهران: 1388 ش.
  15. الحرّ العاملی، محمد بن الحسن، وسائل الشیعه، موسسه آل البیت علیهم السلام لإحیاء التراث، قم: 1414 ق.
  16. الخلخالی، محمد سعید، فقه احکام غیر المسلمین، المطبعه عمران، قم: 1426 ق.
  17. دکتر سها، نقد قرآن، بی‌نا، بی‌جا: سوم، 1393 ش.
  18. الرحمتی، محمد، کتاب القصاص، المطبعه العلمیه، قم: 1419 ق.
  19. رشیدرضا، محمد، تفسیرالقرآن الحکیم الشهیر بتفسیر المنار، دارالمعرفه، بیروت: 1414 ق.
  20. رضایی‌اصفهانی، محمدعلی، درآمدی بر تفسیر علمی قرآن، اسوه، قم: 1375 ش.
  21. سبحانی‌تبریزی، جعفر، «مکانت زن در قرآن»، پژوهش‌های قرآنی، 25 و 26، 1380 ش.
  22. صانعی، برابری قصاص (زن و مرد، مسلمان و غیرمسلمان)، فقه و زندگی،2، Saanei.org.
  23. ضیائی، محمد عادل؛ فهیم، نرگس، «دیه غیر مسلمان ساکن در بلاد اسلامی از دیدگاه فقه مذاهب اسلامی»، فقه مقارن، 7، بهار و تابستان 1395 ش.
  24. طباطبایى، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، مؤسسه الأعلمی للمطبوعات، بیروت، دوم،1390 ق.
  25. علم‌الهدی، علی بن الحسین، تفسیرالشریف المرتضی المسمّی بنفائس التأویل، تصحیح: مجتبی احمد موسوی، موسسه الأعلمی للمطبوعات، بیروت: 1431 ق.
  26. علوی‌مهر، حسین، روش‌ها و گرایش‌های تفسیری، اسوه، قم: 1381 ش.
  27. فاضل مقداد، مقداد بن عبدالله، کنزالعرفان فی فقه القرآن، تصحیح: محمد باقر شریف زاده و بهبودی، مرتضوی، تهران: 1373 ش.
  28. قشقاوی، هادی، آئیین دادرسی اسلامی در مورد غیر مسلمانان، فقه اهل بیت، 45، بهار 1385 ش.
  29. کریمی‌نیا، محمد مهدی، ماهیت حقوقی و انسانی ارتداد، معرفت، 47، آبان 1381 ش.
  30. گفتگو با مجتهد شبستری و محسن کدیور، دین، مدارا و خشونت، کیهان فرهنگی، 25، 1377.
  31. مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، بحار الانوار، تحقیق: محمد باقر محمودی و عبدالزهراء علوی، دار إحیاء التراث العربی، بیروت: بی‌تا.
  32. مطهری، مرتضی، عدل الهی، انتشارات صدرا، قم: دهم، 1357 ش.
  33. ــــــ، نظام حقوق زن در اسلام، امیر، قم: تیرماه 1357 ش، هشتم.
  34. مغنیه، محمد جواد، التفسیرالکاشف، دارالکتاب الإسلامی، قم: 1424 ق.
  35. موسوی‌سنگلاخی، سید محمد یعقوب، قضاوت زن از دیدگاه فقه شیعه، انتشارات مرکز جهانی علوم اسلامی، قم: 1385 ش.

 

دوره 16، شماره 30 - شماره پیاپی 30
دوفصلنامه علمی قرآن و علم سال `شانزدهم، شماره 30، بهار و تابستان 1401ش
شهریور 1401
صفحه 363-384
  • تاریخ دریافت: 06 بهمن 1400
  • تاریخ بازنگری: 04 اردیبهشت 1401
  • تاریخ پذیرش: 09 خرداد 1401