اهداف اجتماعی تربیت اقتصادی در قرآن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری قرآن و ‏علوم، گرایش علوم تربیتی، مجتمع عالی قرآن و حدیث، جامعه ‏المصطفی العالمیه، قم ایران؛

2 دکترای تخصّصی قرآن و ‏علوم، گرایش علوم تربیتی، مجتمع عالی قرآن و حدیث، جامعه ‏المصطفی العالمیه ؛ قم ایران

چکیده

یکی از دغدغه‌های مربّیان تربیت اسلامی، تربیت در ساحت اقتصادی است. در راستای اولین گام این است که اهداف تربیت اقتصادی از منظر قرآن تبیین گردد و بدین تربیت سایر مؤلفه‌های تربیت اقتصادی همچون اصول و روش‌ها نیز جهت‌دهی شود. مربّیان نیازمندند که اول اهداف تربیت اقتصادی را تعیین کنند. هدف پژوهش این است که اهدافی که خداوند متعال در قرآن در رابطه با تربیت اقتصادی بیان کرده، جمع‌آوری شود و در چارچوب علمی ارائه شود تا مورداستفاده دست‌اندرکاران تعلیم و تربیت قرار گیرد و متربیان خود را برای رساندن به این اهداف تلاش کنند. روش این تحقیق توصیفی - تحلیلی است. در این مسیر بیشترین استفاده از سه تفاسیر نمونه، المیزان و تفسیر اطیب‌البیان شده است. نتیجه تحقیق، دستیابی به یازده هدف اجتماعی تربیت اقتصادی از منظر قرآن است. این اهداف یا مربوط به بینش است که ازجمله شناسائی قوانین و مقررات اجتماعی - اقتصادی، اعطای بینش نسبت به رشد معنوی متربی، رفاه عمومی جامعه، و شناسایی متربی به حقوق دیگران است. یا اهداف مربوط به گرایش است که ازجمله ایجاد انگیزه متربی در جهت خدمت‌رسانی به دیگران، اهتمام متربی به آبادانی دنیا در راستای آخرت و طمع نداشتن به اموال دیگران و جهت‌دهی به آموزش و مهارت‌های اقتصادی است یا مربوط به رفتار متربی است که ازجمله دعوت متربی به عدالت اجتماعی، جهت‌دهی متربی به اصلاح جامعه، جهت‌دهی متربی به پرورش فرهنگ کار و جلوگیری از دین‌فروشی است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Social Goals of Economic Education in the Quran

نویسندگان [English]

  • Ghulam Abbas 1
  • Mohammad Hussein Sa’id Razi 2
1 PhD Candidate of Quran and Science, Educational Sciences (Oreintation), Qur'an and Hadith complex, Al-Mustafa International University, Qom Iran .
2 Ph.D. Qurand and Sciences, Educational Sciences (Oreintation), Qur'an and Hadith complex, Al-Mustafa International University, Qom Iran
چکیده [English]

One of the concerns of Islamic educators is to train the students in the economic field from the perspective of the Quran. In this regard, the First step is to explain the goals of economic education in the view of the Quran. In this way, other components of economic education, such as principles and methods, should be directed. Instructors for economic education need to First set goals for economic education. The goal of this research is to collect the goals stated by God Almighty in the Quran regarding economic education and present them in a scientific framework. To be used by those involved in education and educators to try to achieve these goals. The method of writing this research is descriptive and analytical. In this way, the most used three interpretations are Namoona, Al-Mizan and Atiab ul-Bayan interpretation. In this research, eleven goals that the Quran has stated in relation to social economics. social goals of economic education or related to insight, including identifying socio-economic laws and regulations, providing insight into the spiritual growth of the student, public welfare society, etc..Or it is related to the tendency which includes encouraging the students to serve others, the tendency of the student to develop the world in the direction of judgment day, etc. Or it is related to the action. Invitations the student to social justice, directing the student to reform the society, guide the student fostering a work culture and preventing thestudent from Religion sale

کلیدواژه‌ها [English]

  • Economic Education
  • Social Goals
  • Vision Goals
  • Tendency Goals
  • Behavioral Goals
  • Quran
  1. قرآن کریم، ترجمه، رضایی اصفهانی، محمد علی و همکاران، نخستین ترجمه گروهی قرآن کریم، قم: دار الذکر، 1384ش.
  2. ‌ابن‌فارس، ابوالحسین احمد بن زکریا‌، معجم مقائیس اللغه،، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامى حوزه علمیه، قم: 1404 ه‍ ق‌.
  3. ابن‌منظور، ابوالفضل جمال‌الدین محمد بن مکرم،‌، لسان العرب، دار الفکر للطباعه و النشر و التوزیع، دار صادر، بیروت: 1414 ه‍ ق‌.
  4. اعرافی، علیرضا، فقه تربیتی 1، انتشارات مؤسسه فرهنگی هنری اشراق و عرفان، قم: 1391ش.
  5. ایمانی، محسن، «تربیت اقتصادی در راستای تحقق تولید ملی و حمایت از کار و سرمایه ایرانی»، پیوند، شماره ۳۹۰ و ۳۹۱، فروردین و اردیبهشت ۱۳۹۱.
  6. بابایى، احمدعلى، برگزیده تفسیر نمونه، دارالکتب الاسلامیه، تهران: 1382ش.
  7. باقری، خسرو، نگاهی دوباره به تربیت اسلامی، مؤسسه فرهنگی مدرسه برهان، تهران: 1389ش.
  8. بهشتی، محمد، مبانی تربیت از دیدگاه قرآن، سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، تهران: 1387 ش.
  9. ثعلبى‌نیشابورى، ابواسحاق احمد بن ابراهیم، الکشف و البیان عن تفسیر القرآن، دار إحیاء، بیروت: 1422 ق.
  10. جوهرى، اسماعیل بن حماد‌، الصحاح تاج اللغة و صحاح العربیه‌، دارالعلم للملایین‌، بیروت: 1410 ه‍.ق‌.
  11. حاجی، جعفرعباس، مکتب اقتصادی اسلام، ترجمه: س.م کاظم رجایی و م. کرمی، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) و پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم: ۱۳۹۰ ش.
  12. خانى، رضا؛ ریاضى، حشمت‌الله، ترجمه بیان السعاده فى مقامات العباده، مرکز چاپ و انتشارات دانشگاه پیام‏نور، تهران: 1372 ش.
  13. داورپناه، ابوالفضل، انوار العرفان فى تفسیر القرآن، انتشارات صدر، تهران: 1375 ش.
  14. رجائی، محمدکاظم، آیات اقتصادی قرآن، انتشارات موسسه آموزشی و پژهشی امام خمینی (ره)، قم: 1386 ش.
  15. سیوطى، جلال‌الدین، الدر المنثور فى تفسیر المأثور، کتابخانه آیت‌الله مرعشى نجفى، قم: 1404ق.
  16. شاذلی، سید بن قطب بن ابراهیم، فى ظلال القرآن، دارالشروق، بیروت/ قاهره: چاپ هفدهم، 1412ق.
  17. طباطبایی، محمدحسین، ترجمه تفسیر المیزان، موسوى‌همدانى، سیدمحمدباقر، دفتر انتشارات اسلامى جامعه‏ مدرسین حوزه علمیه، قم: 1374 ش.
  18. طبرسى، فضل بن حسن، مترجمان، ترجمه مجمع البیان فى تفسیر القرآن، انتشارات فراهانى، تهران: 1360ش.
  19. طریحی، فخرالدین، مجمع البحرین، المکتبة المرتضویه، تهران: 1416ه.ق.
  20. طیب، سیدعبدالحسین، اطیب البیان فی تفسیر القرآن، انتشارات اسلامیه، تهران: 1378 ش.
  21. میکائلو، غلامحسین؛ سلطان‌القرائی، خلیل، اهداف و روش‌های تعلیم و تربیت از دیدگاه اسلام، بصیرت و تربیت اسلامی، دوازهم، شماره 350، زمستان 1394.
  22. فراهیدى، خلیل بن احمد‌، کتاب العین‌، نشر هجرت‌،‌ قم: 1410 ه‍ ق.
  23. قرائتى، محسن، تفسیر نور، مرکز فرهنگى درس‌هایی از قرآن، تهران: 1383 ش.
  24. گروهی از نویسندگان، فلسفه تعلیم و تربیت، موسسه فرهنگی مدرسه برهان، تهران: 1391.
  25. مکارم‌شیرازى، ناصر، تفسیر نمونه، دار الکتب الإسلامیه، تهران: 1374 ش.
  26. میرزاخسروانى، علیرضا، تفسیر خسروى، انتشارات اسلامیه، تهران: 1390 ق.

نجفى‌خمینى، محمدجواد، تفسیر آسان،: انتشارات اسلامیه، تهران: 1398 ق.