گردشگری تراز بر اساس آموزه‌های قرآنی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانش آموخته دکتری مدیریت گردشگری، دانشگاه علامه طباطبایی تهران، ایران

چکیده

رشد و توسعه گردشگری (انبوه) برگرفته از جهان‌بینی مادی‌گرایانه غربی در سال‌های اخیر پیامدهای نامطلوب و نامناسبی را در بسیاری از مناطق به همراه داشته است؛ اما کشورهای اسلامی برای توسعه این نوع از گردشگری معمولاً با چالش‌های فرهنگی مواجه هستند؛ ازاین‌رو متفکران و اندیشمندان مسلمان می‌توانند راه‌کارهایی را برای رفع این مشکل ارائه نمایند که یکی از آن‌ها ارائه الگویی جایگزین مطابق با توصیه‌های قرآن کریم است. بناست که در این مقاله با شناسایی و دسته‌بندی موضوعی آیات قرآن کریم بهترین توصیه‌های گردشگری را متناسب با فطرت انسان به گردشگران و فعالان گردشگری تراز اسلامی ارائه بدهیم. این پژوهش از نوع توصیفی - تحلیلی بوده و از روش کتابخانه‌ای جهت جمع‌آوری داده‌ها استفاده شده است. بررسی آیات قرآن نشان داد که خداوند از چهار نوع مسافرت با نام‌های: 1) سیر، 2) سیاحت، 3) هجرت، و 4) زیارت سخن به میان می‌آورد و توصیه‌های کاربردی را با معرفی الگوهای دینی و مثال‌های عقلی در اختیار گردشگران و فعالان گردشگری قرار می‌دهد؛ مواردی همچون: انتخاب راهنمای سفر، اعمال هنگام سفر، حفاظت از محیط‌زیست و پرهیز از اسراف.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Standard Tourism based on Quranic Teachings

نویسنده [English]

  • mostafa mahmoudi
PhD inTourism Management, Allamah Tabatabai University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Progress and the development of tourism (mass) derived from the western materialistic worldview in recent years have brought unfavorable and inappropriate consequences in many areas, but Islamic countries usually face cultural challenges to developing this type of tourism; Therefore, Muslim thinkers can provide solutions to solve this problem, one of which is to provide an alternative model following the recommendations of the Holy Quran. It is intended that in this article, by identifying and categorizing the verses of the Holy Quran, we will provide the best tourism recommendations to tourists and Islamic tourism activists per human nature. This research uses descriptive-analytical and library methods to collect data. Examining the verses of the Quran showed that God mentions four types of travel with the names: 1) travel, 2) tourism, 3) emigration, and 4) pilgrimage, and gives practical advice to tourists and activists by introducing religious models and rational examples. Tourism places; things like choosing a travel guide, practices while traveling, protecting the environment and avoiding extravagance.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Quran
  • Travel
  • Tourism
  • Islamic Tourism
  1. قرآن، ترجمه ناصر مکارم شیرازی، دارالقرآن الکریم، دفتر مطالعات تاریخ ومعارف اسلامى، قم: 1373 ش.
  2. ابن‌منظور، جمال الدین محمد، لسان العرب، دارالإحیاء التراث العربی، بیروت: 1416ق.
  3. بهرام‌پور، ابوالفضل، نسیم حیات، آوای قرآن، قم: 1385.
  4. بی‌آزارشیرازی، عبدالکریم و حجتی، سید محمدباقر، تفسیر کاشف: ترسیمی از چهره موزون سور قرآن و روابط آیات، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، تهران: 1378.
  5. بیهقی، احمد بن حسین، السنن الکبری، دار الکتب العلمیه، بیروت: 1424ق.
  6. پاپلی یزدی، محمدحسین و سقائی، محمد، گردشگری: ماهیت و مفاهیم، سمت، تهران: 1393.
  7. پیروی، زهره، سفر و گردشگری، مرکز نشر هاجر، قم: 1396.
  8. جان‌جهانی، محمدعلی، زم، چاپ دوم، انتشارات کتاب جمهور، تهران: 1382.
  9. جمالی‌نژاد، مهدی، گردشگری اسلامی، آرما، اصفهان: 1391.
  10. حسینی، میرزا حسن، خاوری، سحر و سلیمان‌پور، مسلم، «تبیین گردشگری حلال با توجه به آیات قرآنی»، فصلنامه مطالعات قرآنی، سال 11، شماره 42، 1399.
  11. حیدری‌چیانه، رحیم، مبانی برنامه‌ریزی صنعت توریسم، سمت، تهران: 1387.
  12. دهقان، حسین، کرمپور، عبدالحسین، پدرود، اسدالله و آبیاری، صدیقه، «بررسی اصول و ارزش‌های حاکم بر راهبردهای رقابتی بر مبنای ارزش‌های اسلامی (مورد مطالعه: صنایع غذایی و آشامیدنی استان خراسان جنوبی)»، نشریه علمی – پژوهشی بهبود مدیریت، سال هشتم، شماره 2، پیاپی 24، 1393.
  13. دیماند، موریس اسون، راهنمای صنایع اسلامی، ترجمه عبدالله فریار، انتشارات علمی و فرهنگی، تهران: 1390.
  14. رنجبریان، بهرام و زاهدی، محمد، شناخت گردشگری، چهارباغ، اصفهان: 1391.
  15. روزنامه تابناک، اعدام برای ۸۰ زندانی ایرانی در مالزی، کد خبر: ۶۴۲۶۲۲ تاریخ انتشار ۰۲ آذر ۱۳۹۵.
  16. سقائی، محسن و آبداراصفهانی، مهدی، «گردشگری از دیدگاه قرآن و روایات»، فصلنامه قرآن و علوم بشری، سال دوم، شماره 2، 1393.
  17. شفقی، سیروس، حسنوند، عباس و مصلحی، محسن، ضرورت‌ها و ظرفیت‌های گردشگری اسلامی و رویکردهای آن (از منظر الگوهای فرهنگی اسلام و فقه اسلامی)، برنامه‌ریزی منطقه‌ای، سال 2، شماره 6، 1391.
  18. طباطبائی، محمدحسین. تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، دفتر انتشارات اسلامی، قم: 1398.
  19. غضنفرپور، حسین، پایدار، ابوذر و شرفی، حجت‌الله، جغرافیای گردشگری با تأکید بر گردشگری زیارتی، نور علم، تهران: 1392.
  20. فلاح‌تفتی، فاطمه. پژوهشی فقهی- حقوقی در الزام حکومتی بر حجاب زنان جهانگرد، فقه و مبانی حقوق اسلامی، شماره 50 (2) 1396.
  21. کروبی، مهدی و محمودی، مصطفی. اخلاق گردشگری از منظر قرآن و حدیث و سازمان جهانی گردشگری. قرآن و علم، سال 12، شماره 22.
  22. کیانی، محمدیوسف، تاریخ هنر و معماری ایران در دوران اسلامی، سمت، تهران: 1395.
  23. مجلسی، محمد باقر بن محمدتقی، بحار الأنوار: الجامعة لدرر أخبار الائمة الأطهار، داراحیاء التراث العربی، بیروت: 1440ق.
  24. محمودی، مصطفی، آشنایی با مدیریت و عملیات بخش‌های گوناگون هتل، مهکامه، تهران: 1398.
  25. مخلصی، عباس، پژوهشی درباره ورود کفار به حرم امامان (علیهم السلام)، میقات حج، شماره 26 (102) 1396.
  26. مکارم‌شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، دارالکتب الإسلامیة، تهران: 1389.
  27. موسوی، سیدرضا، حق تألیف در حقوق اسلامی، نشریه الهیات و معارف اسلامی (مطالعات اسلامی)، شماره 64، 1383.
  28. هاشمی‌رفسنجانی، اکبر، تفسیر راهنما، مؤسسه بوستان کتاب، تهران: 1395.
  29. یاوری، کاظم؛ رضاقلی‌زاده، مهدیه؛ آقایی، مجید و مصطفوی، محمدحسن، «تأثیر مخارج توریسم بر رشد اقتصادی کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی، فصلنامه‌ تحقیقات اقتصادی، 45 (2)، 1389.
  30. یعقوبی، ابوالقاسم، «گردشگری در قرآن»، فصلنامه علمی-پژوهشی کاوشی نو در فقه، شماره 14، 1376.